حرکت غیرارادی چشم یا نیستاگموس، به حرکات سریع و ریتمیک چشمها در جهات مختلف افقی، عمودی، چرخشی یا ترکیبی از آنها گفته میشود که میتواند دید فرد را تحت تاثیر قرار دهد. این پدیده با شیوعی حدود 0.05 تا 0.5 درصد در افراد مختلف، گاه از بدو تولد همراه انسان است و گاه در اثر عواملی در طول زندگی بروز میکند.
علل مادرزادی نیستاگموس هنوز به طور کامل شناخته نشده، اما ژنتیک نقشی اساسی در آن دارد. در مقابل، ضربه مغزی، بیماریهای عصبی مثلام اس، مصرف برخی داروها، مشکلات گوش داخلی و بیماریهای مادرزادی مثل آلبینیسم، از جمله عواملی هستند که میتوانند در طول زندگی نیستاگموس را به وجود آورند.
لرزش چشم، تاری دید و سرگیجه، از جمله علائمی هستند که فرد مبتلا تجربه میکند. گاه این علائم آنقدر خفیف هستند که فرد متوجه آنها نمیشود، اما در برخی موارد، نیستاگموس میتواند کیفیت زندگی فرد را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد.
در ادامه این مقاله، به بررسی علل، علائم و روشهای تشخیص و درمان حرکت غیرارادی چشم خواهیم پرداخت و همچنین تعدادی از بهترین متخصصان چشم پزشکی ایران را معرفی خواهیم کرد.
بررسی علل اکتسابی حرکت غیرارادی چشم
در حالی که علل مادرزادی نیستاگموس هنوز به طور کامل شناخته نشده، طیف وسیعی از عوامل میتوانند در طول زندگی این پدیده را به وجود آورند. در ادامه به بررسی برخی از علل اکتسابی نیستاگموس میپردازیم:
- بیماریهای عصبی: مولتیپل اسکلروزیس (ام اس):ام اس یک بیماری التهابی مزمن است که سیستم عصبی مرکزی را تحت تاثیر قرار میدهد. یکی از علائم شایعام اس، حرکت غیرارادی چشم است که به دلیل آسیب به عصب بینایی یا مسیرهای عصبی مرتبط با حرکت چشم ایجاد میشود.
- ضربه مغزی: ضربه مغزی میتواند به ساختارهای مختلف چشم و مغز آسیب برساند و منجر به نیستاگموس شود. شدت نیستاگموس به محل و شدت ضربه مغزی بستگی دارد.
- مصرف برخی داروها: برخی داروها مانند داروهای ضد تشنج، داروهای ضد اضطراب و لیتیوم، میتوانند به عنوان عارضه جانبی حرکت غیرارادی چشم را ایجاد کنند. معمولا با قطع مصرف دارو، نیستاگموس نیز از بین میرود.
- مشکلات گوش داخلی: گوش داخلی نقش مهمی در تعادل و حرکت چشم دارد. مشکلات گوش داخلی مانند عفونت، التهاب یا آسیب، میتواند به نیستاگموس منجر شود.
- بیماریهای مادرزادی: برخی بیماریهای مادرزادی مانند آلبینیسم ( زالی )، میتوانند با حرکت غیرارادی چشم همراه باشند. در این موارد، نیستاگموس ( حرکت غیرارادی چشم ) معمولا از بدو تولد وجود دارد.
- عوامل دیگر: عوامل دیگری مانند کمبود ویتامین B12، میگرن، و تومورهای مغزی نیز میتوانند به طور نادر نیستاگموس را به وجود آورند.
در بسیاری از موارد، حرکت غیرارادی چشم اکتسابی علامتی از یک بیماری زمینهای است. تشخیص و درمان به موقع بیماری زمینهای میتواند به بهبود نیستاگموس و کیفیت زندگی فرد کمک کند.
روشهای تشخیص حرکت غیرارادی چشم
تشخیص نیستاگموس به طور معمول توسط چشم پزشک انجام میشود. در ادامه به برخی از روشهای تشخیصی نیستاگموس اشاره میکنیم:
- معاینه چشم: چشم پزشک با استفاده از ابزارهای مختلف، چشمها را به طور کامل معاینه میکند. این معاینه شامل بررسی حرکات چشم، پاسخ مردمک به نور، و وضوح دید است.
- آزمایشهای تصویربرداری: در برخی موارد، ممکن است برای بررسی دقیقتر ساختار مغز و چشم، از آزمایشهای تصویربرداری مانندام آر آی یا سی تی اسکن استفاده شود. این آزمایشها میتوانند به تشخیص علل احتمالی نیستاگموس مانند تومور مغزی یا ضربه مغزی کمک کنند.
- بررسی سابقه پزشکی بیمار: چشم پزشک در مورد سابقه پزشکی بیمار سوالاتی میپرسد. این سوالات میتوانند شامل سابقه خانوادگی نیستاگموس، مصرف داروها، و سایر بیماریهای زمینهای باشند.
- تستهای حرکتی چشم: در این تستها، از بیمار خواسته میشود که چشمان خود را در جهات مختلف حرکت دهد. این تستها به بررسی دقت و سرعت حرکات چشم و همچنین وجود نیستاگموس کمک میکنند.
- الکترواکولوگرافی (EOG): این تست فعالیت الکتریکی چشم را ثبت میکند. EOG میتواند به تشخیص انواع مختلف نیستاگموس و همچنین بررسی علل احتمالی آن مانند بیماریهای عصبی کمک کند.
تشخیص دقیق نیستاگموس و علت زمینهای آن، نقشی اساسی در انتخاب روش درمان مناسب دارد.
روشهای درمان حرکت غیرارادی چشم
درمان حرکت غیرارادی چشم به عوامل مختلفی مانند نوع و شدت آن، سن بیمار و سلامتی عمومی وی بستگی دارد. در ادامه به برخی از روشهای درمان نیستاگموس اشاره میکنیم:
- استفاده از عینک یا لنزهای تماسی: در برخی موارد، عینک یا لنزهای تماسی میتوانند به بهبود وضوح دید و کاهش حرکت غیرارادی چشم کمک کنند.
- جراحی عضلات چشم: در موارد شدید نیستاگموس که به سایر روشهای درمانی پاسخ نمیدهد، ممکن است جراحی عضلات چشم برای اصلاح موقعیت چشمها و کاهش حرکات غیرارادی آنها انجام شود.
- مصرف دارو: در برخی موارد، داروهایی برای کاهش علائم حرکت غیرارادی چشم مانند سرگیجه و تهوع تجویز میشود.
- درمانهای توانبخشی (تمرینات چشم): تمرینات چشم میتوانند به تقویت عضلات چشم و بهبود هماهنگی بین دو چشم کمک کنند. این تمرینات در برخی موارد میتوانند به کاهش نیستاگموس و بهبود کیفیت زندگی فرد کمک کنند.
انتخاب روش درمان مناسب حرکت غیرارادی چشم به طور یقین به عهده چشم پزشک است. در برخی موارد، ممکن است از ترکیبی از روشهای مختلف برای درمان استفاده شود.
معرفی بهترین متخصصان چشم پزشکی ایران
انتخاب بهترین متخصص چشم پزشکی برای درمان حرکت غیرارادی چشم به عوامل مختلفی مانند محل سکونت شما، نوع و شدت بیماری، و سابقه و تجربه متخصص چشم پزشک بستگی دارد. در ادامه به معرفی تعدادی از بهترین متخصصان چشم پزشکی ایران میپردازیم:
- دکتر هاشم شادمان متخصص چشم پزشکی، فلوشیپ شبکیه (ویتره و رتین)، با سابقه درخشان در جراحی عضلات چشم برای اصلاح حرکات غیرارادی، از جدیدترین تکنیکهای جراحی برای درمان لرزش چشم استفاده میکند و بهترین روش درمانی را برای هر بیمار انتخاب میکند.
آدرس: کرمان،خیابان استقلال، کلینیک اطلس،جنب بیمارستان سیدالشهدا
تلفن: 09362964566
- دکتر امیرحسین ملازاده متخصص چشم پزشکی، فلوشیپ گلوکوم (آب سیاه)، در تشخیص و درمان انواع نیستاگموس تخصص دارد و به بیماران مبتلا به حرکت غیر ارادی چشم مشاوره تخصصی ارائه میدهند.
آدرس: اصفهان، خیابان حکیم نظامی، خیابان محتشم کاشانی، نبش کوچه گلشن (شماره 24)، کلینیک چشم پزشکی دیدآوران، طبقه چهارم
تلفن: 09135065463
- دکتر محمدرضا سعیدی فر متخصص چشم پزشکی، فلوشیپ قرنیه و خارج چشمی، جراح و متخصص چشم با تمرکز بر درمان نیستاگموس است. ایشان سابقه درخشان در جراحی عضلات چشم دارد و به ارائهی بهترین خدمات به بیماران تعهد دارد.
آدرس: بندرعباس چهارراه فاطمیه روبروی بانک ملی ساختمان تندیس طبقه سوم واحد 5
تلفن: 07632237245
- دکتر سید علیرضا اصلانی متخصص چشم پزشکی، ایشان در درمان نیستاگموس با روشهای نوین تخصص دارد و تجربهی موفق در جراحی و درمان لرزش چشم دارد.
آدرس: شیراز، خیابان زند، روبروی هتل پارس، ساختمان 490، طبقه همکف
تلفن: 07132309575
- دکتر ارسلان مهدی پور متخصص چشم پزشکی، ایشان خدمات تشخیصی و درمانی برای نیستاگموس ارائه میدهد و از جدیدترین تجهیزات و تکنیکهای روز دنیا برای درمان حرکت غیر ارادی چشم استفاده میکند.
آدرس: تهران،تهرانپارس،فلکه سوم،روبروی بیمارستان تهرانپارس،ساختمان 159
تلفن: 02177867970
- دکتر رضا ترابی متخصص چشم پزشکی، فوق تخصص قرنیه و گلوکوم ( آب سیاه )، با تمرکز بر جراحی عضلات چشم است. ایشان سابقهی درخشان در درمان نیستاگموس دارد و مشاورهی تخصصی به بیماران ارائه میدهد.
آدرس: تهران، خیابان ولیعصر، بالاتر از پارک ساعی، نبش کوچه 34، پلاک 1157
تلفن: 02188678633 – 02188781559
- دکتر الیاس شمسی متخصص چشم پزشکی، ایشان علل عصبی و مغزی حرکات غیرارادی چشم را بررسی میکند و درمانهای مناسب را برای هر بیمار ارائه میدهد.
آدرس: مشهد، خیابان دکتر چمران، ساختمان پزشکان جم
تلفن: 05138591063
- دکتر جواد فریمانی متخصص چشم پزشکی، ایشان جراحی عضلات چشم برای اصلاح حرکات غیرارادی انجام میدهد و تجربهی موفق در درمان نیستاگموس دارد.
آدرس: مشهد،30متری طلاب، مفتح 3، ساختمان پزشکان توس
تلفن: 05132709080-09105146036
- دکتر علیرضا واحدی متخصص چشم پزشکی، ایشان نیستاگموس ناشی از مشکلات قرنیه را بررسی و درمان میکند و خدمات تخصصی به بیماران ارائه میدهد.
آدرس: مشهد، احمدآباد، نبش عدالت 1، ساختمان لقمان
تلفن: 05138449557
- دکتر کامبیز میرفلاح متخصص چشم پزشکی، فلوشیپ شبکیه (ویتره و رتین)، با سابقهی درخشان در درمان نیستاگموس است و به ارائهی بهترین خدمات به بیماران تعهد دارد.
آدرس: کرج، خیابان بهشتی، بین میدان شهدا و چهارراه طالقانی، جنب بانک انصار، ساختمان زرین گل، طبقه 4
تلفن:02632236377
نتیجهگیری
حرکت غیرارادی چشم یا نیستاگموس، اختلالی در حرکات چشم است که میتواند دید فرد را تحت تاثیر قرار دهد. این پدیده با علل مادرزادی و اکتسابی مختلفی بروز میکند و در برخی موارد میتواند به طور قابل توجهی کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد.
تشخیص و درمان به موقع نیستاگموس از اهمیت بالایی برخوردار است. چرا که در صورت عدم درمان، ممکن است عوارضی مانند تاری دید، دوبینی و سرگیجه به وجود آید.
روشهای مختلفی برای تشخیص و درمان نیستاگموس وجود دارد که انتخاب روش مناسب به عهده متخصص چشم پزشک است. در برخی موارد، میتوان با استفاده از عینک یا لنزهای تماسی، نیستاگموس را تا حدی بهبود بخشید. در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به جراحی عضلات چشم یا مصرف دارو باشد.
در صورت مشاهده علائمی مانند حرکت غیرارادی چشم، تاری دید یا سرگیجه، به طور حتم به چشم پزشک مراجعه کنید تا در صورت وجود نیستاگموس، درمان به موقع انجام شود.